Były członek zarządu może bronić się przed fiskusem – ważny wyrok TSUE

Były członek zarządu spółki nie może zostać pozbawiony realnej możliwości obrony przed odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wyroku z 27 lutego 2025 r. w sprawie o sygnaturze C-277/24  wskazał, że osoba, która może zostać zobowiązana do zapłaty podatku z własnego majątku, powinna mieć możliwość zakwestionowania ustaleń dotyczących zobowiązania podatkowego spółki.

Zgodnie z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej istnieje możliwość pociągnięcia członka, a także byłego członka zarządu, do odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Co do zasady, odpowiedzialność osoby trzeciej pojawia się wtedy, gdy spółka nie uregulowała należności podatkowych, a egzekucja z jej majątku okazała się bezskuteczna, lub częściowo bezskuteczna. Były członek zarządu może w określonych przypadkach uwolnić się od odpowiedzialności, m.in. wykazując, że we właściwym czasie podjęto działania zmierzające do ogłoszenia upadłości, albo że niezłożenie odpowiedniego wniosku nastąpiło bez jego winy.

W uproszczeniu, egzekucja zaległości podatkowych w spółkach kapitałowych wygląda następująco. Organ podatkowy prowadzi postępowanie wobec spółki.  W sytuacji gdy ustali, że powstała zaległość, prowadzi egzekucję z majątku spółki. Należy podkreślić, że były członek zarządu nie jest stroną tego postępowania, więc nie może uczestniczyć w gromadzeniu dowodów ani przedstawiać własnych argumentów. Jeżeli egzekucja z majątku spółki jest bezskuteczna, lub częściowo bezskuteczna, organ podatkowy wszczyna postępowanie dotyczące solidarnej odpowiedzialności członków zarządu, w tym również byłych.

To właśnie ten problem stał się przedmiotem postępowania przed TSUE. Fakt, że postępowanie dotyczące ustalenia zobowiązania podatkowego spółki toczyło się bez udziału byłego członka zarządu. Natomiast późniejsza decyzja, dotycząca jego osobistej odpowiedzialności, opierała się właśnie na ustaleniach dotyczących zobowiązania spółki.

TSUE w wyroku z 27.02.2025 r. wskazał, że osoba, która może zostać obciążona odpowiedzialnością za dług podatkowy spółki, musi mieć możliwość skutecznego zakwestionowania ustaleń dotyczących tego długu. Nie wystarczy samo formalne zapewnienie jej możliwości obrony dopiero na późniejszym etapie, jeżeli w praktyce nie może ona podważyć podstawowych ustaleń, na których opiera się późniejsza decyzja o jej odpowiedzialności. TSUE zwrócił uwagę, że taki mechanizm musi respektować prawo do obrony. Osoba, która potencjalnie odpowiada własnym majątkiem za cudzy dług podatkowy, nie może być pozbawiona rzeczywistej możliwości zakwestionowania podstaw tej odpowiedzialności.

Wyrok TSUE nie oznacza, że były członek zarządu zostanie automatycznie zwolniony z odpowiedzialności za zaległości spółki. Fiskus nadal może dochodzić należności od byłego członka zarządu, ale postępowanie nie może prowadzić do sytuacji, w której zainteresowany nie ma realnej możliwości obrony swoich praw.

Masz dodatkowe pytania?

Zapraszamy do kontaktu i umówienia spotkania w Kancelarii w Warszawie. Zapewniamy naszym Klientom kompleksową pomoc prawną

Call Now Button