Przedawnienie zobowiązań podatkowych od lat należy do najbardziej kontrowersyjnych zagadnień polskiego prawa podatkowego. Z jednej strony stanowi gwarancję pewności obrotu i ochrony podatników przed nieograniczonym w czasie dochodzeniem należności przez fiskusa. Z drugiej – Ministerstwo Finansów (MF) wskazuje, że przepisy pozwalają niektórym sprawcom poważnych oszustw podatkowych uniknąć odpowiedzialności karnej wraz z przedawnieniem zobowiązania. Odpowiedzią na ten problem miała być szeroka nowelizacja Ordynacji podatkowej oraz Kodeksu karnego skarbowego.
Ustawa z dnia 15 maja 2026 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz ustawy – Kodeks karny skarbowy już w trakcie prac nad nią wzbudzała wiele wątpliwości i znaków zapytania. Projekt zakładał uchylenie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym wszczęcie postępowania karnego skarbowego mogło zawieszać bieg terminu przedawnienia. W praktyce zdarzało się, że postępowania wszczynano tuż przed upływem pięcioletniego terminu, co skutecznie wydłużało możliwość prowadzenia postępowania podatkowego. Takie zachowanie organów podatkowych było wielokrotnie krytykowane i akurat ta propozycja zmiany przepisów była oceniana pozytywnie.
Kolejna zaproponowana zmiana dotyczyła uchylenia art. 44 § 2 kodeksu karnego skarbowego (k.k.s.). Ministerstwo Finansów twierdziło, że pozostawienie przesłanki przedawniania karalności czynu określonej w art. 44 § 2 skutkowałoby brakiem możliwości skazania sprawców poważnych przestępstw skarbowych. Projekt spotkał się jednak z licznymi uwagami środowiska doradców podatkowych, organizacji przedsiębiorców oraz części ekspertów w dziedzinie podatków. Najczęściej podnoszonym argumentem była możliwość prowadzenia postępowań karnych wiele lat po wygaśnięciu zobowiązania podatkowego. Wskazywano że np. po 15 latach przedsiębiorcy mogą już nie posiadać wszystkich dokumentów. Pracownicy zajmujący się transakcjami mogą już nie pracować i z pewnością nie pamiętają szczegółów wykonywanych transakcji. Wskazywano również, że zmiana ta dotknie nie tylko sprawców największych wykroczeń podatkowych, ale również zwykłych przedsiębiorców.
Ustawa została przegłosowana w Sejmie i Senacie, a następnie trafiła na biurko prezydenta RP. Ostatecznie została zawetowana w czerwcu b.r. Skutkiem czego nowe przepisy, przynajmniej na razie nie wejdą w życie.
Masz dodatkowe pytania?
Zapraszamy do kontaktu i umówienia spotkania w Kancelarii w Warszawie. Zapewniamy naszym Klientom kompleksową pomoc prawną
