Wyrok w sprawie karnej dla członka zarządu spółki za niezapłacone faktury jest możliwy. Jednak w praktyce, w obrocie gospodarczym, niezapłacone faktury są najczęściej dochodzone w postępowaniu przed sądem gospodarczym. Wierzyciel składa pozew o zapłatę przeciwko spółce, a sąd po przeprowadzeniu postępowania wydaje wyrok lub nakaz zapłaty. Istnieją jednak sytuacje, w których brak zapłaty za faktury może prowadzić do odpowiedzialności karnej członka zarządu spółki, nawet jeśli wcześniej nie przeprowadzono postępowania przed sądem gospodarczym.
Co do zasady, zgodnie z Kodeksem spółek handlowych (k.s.h.), w Polsce istnieje odrębność majątkowa spółki od majątku członków zarządu i udziałowców. Oznacza to, że to spółka jako podmiot prawny odpowiada własnym majątkiem za swoje zobowiązania, w tym za niezapłacone faktury. W niektórych przypadkach jednak odpowiedzialność może zostać przeniesiona na członków zarządu. Zgodnie z art. 299 Kodeksu spółek handlowych jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania swoim majątkiem. Wierzyciel może dochodzić roszczeń od dowolnego członka zarządu, niezależnie od jego indywidualnego wkładu w prowadzenie spółki. Takie sytuacje mają miejsce, ale postępowanie jest toczone przed sądem gospodarczym, a nie karnym.
W pewnych okolicznościach, wierzyciel może złożyć zawiadomienie do prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez członka zarządu. Organy ścigania badają wówczas, czy brak zapłaty za faktury był wynikiem zwykłej niewypłacalności przedsiębiorstwa, czy też świadomego działania polegającego na wprowadzeniu kontrahenta w błąd lub doprowadzeniu go do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Najczęściej dotyczy to sytuacji, w których działania lub zaniechania członków zarządu wypełniają znamiona przestępstwa, na przykład oszustwa gospodarczego lub działania na szkodę wierzycieli. Wówczas odpowiedzialność karna jest niezależna od odpowiedzialności cywilnej spółki.
Jeżeli prokuratura uzna, że istnieją podstawy do postawienia zarzutów, sprawa może trafić bezpośrednio do sądu karnego. W takim przypadku nie jest konieczne wcześniejsze przeprowadzenie postępowania przed sądem gospodarczym. Postępowanie karne koncentruje się bowiem na ocenie zachowania konkretnej osoby, a nie wyłącznie na ustaleniu istnienia długu. Jeśli działania członka zarządu noszą znamiona przestępstwa, organy ścigania mogą wszcząć postępowanie karne niezależnie od tego, czy wierzyciel wcześniej dochodził swoich roszczeń w postępowaniu cywilnym. W konsekwencji możliwe jest wydanie wyroku karnego wobec członka zarządu oraz zobowiązanie go do naprawienia szkody wynikającej z niezapłaconych faktur.
Masz dodatkowe pytania?
Zapraszamy do kontaktu i umówienia spotkania w Kancelarii w Warszawie. Zapewniamy naszym Klientom kompleksową pomoc prawną
