Zmiany w Ordynacji podatkowej, nad którymi już od dłuższego czasu pracuje Ministerstwo Finansów, wzbudzają wciąż wiele pytań. Przepisy mają wejść w życie za kilka miesięcy. Wśród najbardziej dyskutowanych propozycji znajduje się ograniczenie praktyki wszczynania postępowań karnych skarbowych wyłącznie w celu zawieszenia biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Ta zmiana jest korzystna dla podatników jednak eksperci widzą tutaj drugą stronę medalu – możliwość otrzymania zarzutów karnych lub aktu oskarżenia, zamiast decyzji podatkowej.
Obowiązujące aktualnie przepisy Ordynacji podatkowej umożliwiają zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w momencie wszczęcia postępowania przygotowawczego. W praktyce oznacza to, że urząd skarbowy może tuż przed upływem terminu przedawnienia wszcząć postępowanie w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe, co daje administracji dodatkowy czas na prowadzenie kontroli i wydanie decyzji podatkowej. Chodzi o art. 70 § 6 pkt. 1 ordynacji podatkowej, który zostanie uchylony po wejściu w życie nowelizacji.
Powyższy mechanizm był wielokrotnie krytykowany przez przedsiębiorców, doradców podatkowych oraz sądy administracyjne. Zarzucano organom podatkowym instrumentalne wykorzystywanie prawa karnego skarbowego wyłącznie po to, aby uniknąć przedawnienia zobowiązania podatkowego. Uchylenie ww. artykułu ordynacji podatkowej jest pozytywnie oceniane. Eksperci jednak zwracają uwagę na konsekwencje propozycji uchylenia art. 44 § 2 kodeksu karnego skarbowego (k.k.s.), który mówi o ustaniu karalności za przestępstwo skarbowe polegające na uszczupleniu lub narażeniu na uszczuplenie należności publicznoprawnej w momencie przedawnienia tej należności.
Zdaniem, przynajmniej niektórych ekspertów, po nowelizacji może pojawić się taki problem, że podatnik nie otrzyma decyzji podatkowej, ale otrzyma za to zarzuty karne lub akt oskarżenia. Taka sytuacja może zaistnieć kiedy organ podatkowy nie zdąży zweryfikować rozliczeń podatnika przez 5 lat. Wówczas nie będzie mógł wszcząć postępowania podatkowego, ale będzie miał możliwość zweryfikować takie rozliczenie w postępowaniu karnym skarbowym.
Ministerstwo Finansów stoi w tej sprawie na stanowisku, że pozostawienie przesłanki przedawniania karalności czynu określonej w art. 44 § 2 skutkowałoby brakiem możliwości skazania sprawców poważnych przestępstw skarbowych. Oczywiście ostateczna ocena reformy będzie możliwa dopiero po wejściu nowych regulacji w życie, oraz po pierwszych doświadczeniach związanych z ich praktycznym stosowaniem.
Masz dodatkowe pytania?
Zapraszamy do kontaktu i umówienia spotkania w Kancelarii w Warszawie. Zapewniamy naszym Klientom kompleksową pomoc prawną
