Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) coraz częściej podważa etaty w spółkach czyli zatrudnianie wspólników spółek z ograniczoną odpowiedzialnością na podstawie umowy o pracę. W efekcie przedsiębiorcy otrzymują decyzje stwierdzające, że wspólnik nie podlegał ubezpieczeniom społecznym jako pracownik, mimo że faktycznie wykonywał pracę na rzecz spółki. Problem stał się na tyle powszechny, że w sprawie interweniuje Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców (MŚP).
Spory dotyczą przede wszystkim sytuacji, w których wspólnik spółki z o.o. jest jednocześnie zatrudniony w niej na etacie. Według ZUS sam fakt wykonywania pracy nie przesądza jeszcze o istnieniu stosunku pracy. Organ rentowy analizuje bowiem, czy występował kluczowy element charakterystyczny dla zatrudnienia pracowniczego, czyli podporządkowanie pracownika pracodawcy. W praktyce ZUS uznaje, że wspólnik posiadający znaczący wpływ na funkcjonowanie spółki często sam decyduje o zakresie obowiązków, czasie pracy czy sposobie wykonywania zadań. W takich okolicznościach organ może stwierdzić, że nie doszło do nawiązania rzeczywistego stosunku pracy, a zawarta umowa miała jedynie formalny charakter.
Przedsiębiorcy zwracają uwagę, że niejednokrotnie ZUS przez lata nie zgłasza zastrzeżeń do sposobu zatrudnienia wspólnika. Dopiero podczas kolejnej kontroli uznaje wcześniejsze rozliczenia za nieprawidłowe. W konsekwencji wydawane są decyzje wyłączające wspólnika z ubezpieczeń społecznych z tytułu umowy o pracę. Takie rozstrzygnięcia mogą mieć poważne skutki finansowe. Obejmują one zarówno utratę okresów składkowych, jak i problemy związane z rozliczeniem składek odprowadzanych przez wiele lat. Na problem ten od dłuższego czasu zwraca uwagę Rzecznik MŚP, wskazując na potrzebę zmian legislacyjnych oraz większej pewności prawa dla przedsiębiorców.
Zdaniem Rzecznika MŚP przedsiębiorcy nie są jednak pozbawieni środków ochrony prawnej. W przypadku ponownej kontroli obejmującej ten sam zakres i okres działalności możliwe jest wniesienie sprzeciwu wobec działań kontrolnych. Spółka oraz zatrudniony wspólnik mogą również odwołać się od decyzji ZUS do sądu. Dodatkowo przedsiębiorcy mogą wystąpić o ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym z innego tytułu, na przykład z umowy zlecenia, umowy o świadczenie usług lub kontraktu menedżerskiego. W niektórych przypadkach możliwe jest także złożenie wniosku dotyczącego nadpłaconych składek.
Przedsiębiorcy mogą również zwrócić się o pomoc do Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców. Za zgodą przedsiębiorcy rzecznik może uczestniczyć zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowym. Eksperci podkreślają, że złożenie wniosku o interwencję na wczesnym etapie sprawy może zwiększyć szanse na skuteczną obronę.
Masz dodatkowe pytania?
Zapraszamy do kontaktu i umówienia spotkania w Kancelarii w Warszawie. Zapewniamy naszym Klientom kompleksową pomoc prawną
